Mặc dù còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán 2026, nhưng những ngày này hoa cúc mâm xôi của nhiều nhà vườn ở Làng hoa Cái Mơn, tỉnh Vĩnh Long, đã nở bung sớm, khiến nhà vườn đứng trước nguy cơ thua lỗ nặng.
Bà Nguyễn Thị Xuyến, 42 tuổi, ngụ xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long, có thâm niên trồng hoa phục vụ thị trường Tết từ nhiều năm qua, chia sẻ bà không thể lý giải vì sao vườn cúc mâm xôi hơn 2.500 chậu của gia đình lại “đột nhiên” nở sớm như năm nay.
Gia đình bà đã xuống giống 2.500 chậu cúc mâm xôi từ giữa năm 2025, với chi phí đầu tư cho mỗi chậu khoảng 30.000 – 40.000 đồng, chưa kể công chăm sóc. Tổng chi phí bỏ ra đã lên đến gần 100 triệu đồng, dù đất trồng được cho mượn miễn phí.
Bà Xuyến cho biết: “Cúc mâm xôi thường phải canh nở gần sát Tết, nhưng năm nay chưa tới tháng Chạp hoa đã bung vàng hết. Việc kêu bán gấp cũng gặp khó vì còn hơn một tháng nữa mới đến Tết, rất ít người mua hoa vào thời điểm này”.
Hoa nở sớm đồng nghĩa với mất mùa, mất giá. Cúc mâm xôi là loại hoa đặc trưng chỉ bán được trong khoảng thời gian rất ngắn dịp Tết, nếu nở sớm thì không ai mua, nếu giữ lại thì hoa sẽ tàn không thể chờ đến Tết.
Những năm trước, thương lái đã đến đặt cọc với giá 170.000 đồng mỗi cặp vào thời điểm này. Bà Xuyến ước tính với số lượng hoa như vậy có thể lãi khoảng 100 triệu đồng. Nhưng năm nay, hoa nở sớm bất thường khiến thương lái dè dặt, đến nay bà chỉ mới bán được khoảng 200 chậu với giá 140.000 đồng một cặp, thấp hơn 30.000 đồng so với mọi năm, phần lớn hoa còn lại chưa có đầu ra.
Không chỉ riêng bà Xuyến, nhiều hộ trồng cúc mâm xôi ở Cái Mơn cũng gặp cảnh ngộ tương tự. Ông Lê Văn Hùng, trồng hơn 3.000 giỏ cúc, cho biết gia đình đã tính toán kỹ lịch xuống giống, điều chỉnh ánh sáng, bấm ngọn nhưng thời tiết năm nay có nhiều biến đổi bất thường.
Ông chia sẻ: “Ban ngày nắng nhiều nhưng nhiệt độ thấp, thậm chí ban đêm trời lạnh như mọi năm, không hiểu vì sao hoa nở rất nhanh.”
Ông Trần Hữu Nghị, Phó Chủ tịch UBND xã Chợ Lách, cho biết địa phương có hơn 2 triệu sản phẩm hoa, kiểng phục vụ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trong đó chủ yếu là cúc mâm xôi, cúc Hà Lan và mai vàng. Hiện khoảng 50% sản phẩm đã được thương lái đặt hàng, với giá từ 150.000 – 200.000 đồng mỗi cặp.
Ông Nghị nhận định có thể do hai đợt mưa trái mùa trong tháng 12-2025 khiến khoảng 30% – 40% diện tích cúc mâm xôi bị nở sớm. Ngành nông nghiệp tỉnh đang hướng dẫn nhà vườn áp dụng các biện pháp kỹ thuật để hạn chế thiệt hại.
Trong tuần này, xã sẽ phối hợp với Sở Công Thương tỉnh tổ chức bán hoa giúp bà con trong 2 ngày, có đội ngũ bán hàng sẽ xuống từng vườn livestream bán hàng nhằm giảm thiệt hại cho nhà vườn.
Chỉ riêng xã Chợ Lách năm nay dự kiến sẽ cung ứng ra thị trường hơn 1 triệu chậu cúc mâm xôi.
Các nhà vườn đang áp dụng các biện pháp kỹ thuật để hoa nở đúng dịp Tết, đồng thời đóng gói hoa Tết để chuyển ra các tỉnh phía Bắc.
Số lượng hoa nở sớm khiến bà Xuyến ước tính thiệt hại hơn 100 triệu đồng.
